Türkiye, 1999´dan sonra olacak büyük depremi Marmara içinde bekliyor, ancak bilim adamları çok iyi biliyor ki, Anadolu topraklarında her gün binlerce küçük depremcik meydana geliyor; çünkü ülke diri faylarla dolu.

Türkiye üzerinden geçen fayların yaşlarına bakıldığında, Kuzey Anadolu Fayı yaklaşık 14-15 milyon yıldır deprem üretiyor. Yani 15 milyon yaşında ama İstanbul önündeki bölümü 3 milyon yıl yaşında diye biliniyor. Batı Anadolu´daki kırıklar da diri ve yaklaşık olarak 5 milyon yıldan daha gençler. Doğu Anadolu Kırığı´nın ise 2-3 milyon yaşında olduğu sanılıyor. Jeofizik Mühendisi Prof. Dr. Ahmet Ercan´ın verdiği bilgilere göre; bu duruma bakınca, diri kırıklar üzerinde yer alan ve en çok deprem ürküntüsü içeren iller şunlar: Erzincan, Bingöl, Denizli, Gönen, Manyas, Erdek, Bolu, Adapazarı, Düzce, Van, Adana, Çorum, Amasya, Kars, İzmir, Kütahya, Erzurum, Manisa, Muğla ve ilçeleri tabii ki. Buralarda beklenen deprem büyüklükleri ise 6.8 ile 8 arasında değişiyor. Çünkü bu bölgelerde daha önce olan deprem büyüklükleri belli...

Prof. Dr. Ahmet Ercan, ``Son bir milyon yıldır devinmiş ve deprem üretmiş kırıklara, diri kırıklar diyoruz. Diri kırık, gelecekte de deprem üretecek kırıktır. 10 milyon yıldır devinim gösterenler yarı diri, ancak daha önce devinim göstermiş ve 10 milyon yıldır hareket etmemişse bunlara da ölü diyoruz'' diyor.

Dünyada olan tüm depremlerin yüzde üçünün Türkiye üzerinde olduğu düşünüldüğünde, kırığın yaşının çok önemli olduğunu söyleyen Ercan, ``Kırığın genç mi, yaşlı mı olduğu önemli, çünkü genç olan hızlı koşar, yaşlı ise koşamaz, yürür. Bu anlamda bakıldığında Eskişehir-Trakya Kırığı 10-15 milyon yaşında olduğu için yarı diri ve ancak 6-6.5 gibi deprem üretebiliyor. Kuzey Anadolu Kırığı ise 15 milyon yıl yaşında ama 1 milyon yıldır yoğun hareket ettiği için diri ve 8 büyüklüğünde deprem üretebiliyor.

Bunların ötesinde bakıldığında, büyüklüğü 5.5´ten fazla olan depremler yer kabuğunda iz bırakır. Kanıtlanmış, algılanmış, belgeli ve belgesiz depremler var. Bu konuda Anadolu çok varlıklı. Belgeye dayalı deprem sayısı, 950 tane, algılı deprem sayısı ise 171'' diyor. Ercan´a göre, Anadolu´da 10 milyon yıl öncesinde oluşmuş depremler var. Bu kırıklar diri midir, ölü müdür bunu belirlemek için jeofizik ağ gerekiyor. İstanbul için bu kuruldu ve görüldü ki, karada da kırıklar var ama ölü. Her yüzeyde depremin izini bulmak mümkün olmadığı için jeofizik ağ kuruluyor. Yüzeyde izi olmayan ancak nabız atışlarının, yani küçük depremciklerin duyulabildiği yerlere bakılıyor. Eğer bir yer depremcikler üretebiliyorsa, orada bulunan kırık diri anlamına geliyor.

devam