Fay nedir,oluşumu ve türleri nelerdir?
Yerkabuğu ve üst mantoda, kaya tabakalarının, koptuğu ve kaynadığı yerdeki
zayıf nokta. Başka bir deyişle, yerkabuğundaki deformasyon enerjisinin
artması sonucu, kayaç kütlelelerinin, bir kırılma düzlemi boyunca yerlerinden
kaymasıyla ortaya çıkan kırık. Faylar, depremler sonucunda ortaya çıkar.
Ülkemizdeki Kuzey Anadolu Fayı doğrultu atımlı faydır.Mekanizması gereği
hareket büyük bir bölgede gerçekleşeceğinden enerji boşalımı daha büyük
olur. Bu yüzden doğrultu atımlı faylar şiddeti(tahribatı) büyük olan
deprem üretme potansiyeline sahiptir.
Bir kayaç kütlesi karşı yönde sıkıştırıldığında, kütlenin iki bölümü
kendisini etkiyen kuvvet yönünde ve birbirine ters yönlerde kayar ve
kütle şekil değiştirir. İleri aşamada kütlenin bu iki bölümü birbirinden
ayrı iki kütleye dönüşür ve (Elastik Geri-Tepme Kuramı'na göre) bu iki
kütle arasında bir fay çizgisi oluşur. Bu tipik yanal atımlı faydır,
kütlenin iki parçasının birbirlerine göre yatay sıyırma hareketinin
sonucudur ve deprem bu fay çizgisi üzerinde, kütlenin en zayıf olduğu
noktada ve/veya da iki bloğun birbirine yapışık olduğu ve yer değiştirmeyi
engelleyen bölümde gelişir. Yanal faylanma sağ veya sol atımlı türde
olabilir. Kütlenin bu bölünmesi düşey yönde de olabilir. Bu koşulda
ise, yerkabuğundaki çek(il)me (normal fay), ve / veya da basınç (ters
fay) kuvvetleri egemendir.